Slim inkopen bespaart maatschappij 10 miljard euro

Vrijdag, 11 september 2009

Eerste onderzoek stand van zaken Nederlandse overheidsinkoop.

Op donderdag 10 september is in Den Haag onder grote belangstelling het onderzoek Best of Public Procurement (BoPP) gepresenteerd; een uitgebreide analyse van de inkooppraktijk van de overheid. “BoPP is een uniek onderzoek waarin overheidsinkopers zichzelf tegen het licht houden. Dat is een krachtig en professioneel signaal van het vakgebied. En tevens een reactie op de commotie rondom de regelgeving Europees aanbesteden; het is niet alleen het instrument dat verbeterd moet worden, de toepassing moet anders. Daarmee realiseer je samen met alle betrokkenen enorme verbetering en besparingen,” aldus Max Boodie, directeur DPA Supply Chain en initiator van het onderzoek.

Minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken schrijft in het voorwoord van BoPP: "Jaarlijks is in Nederland ruim 57 miljard euro gemoeid met publieke inkoop. (…) Op dit moment zullen zowel inkopers als bedrijven het met mij eens zijn dat er nog wel iets te verbeteren valt aan onze manier van werken. We streven met elkaar naar een grotere efficiëntie en naar lagere kosten".

Inkoopprofessionalisering door recessie belangrijker dan ooit
Het BoPP-onderzoek, zowel qua breedte als diepgang het eerste in zijn soort, werd gehouden door adviesbureau DPA Supply Chain, gesteund door een denktank van topinkopers uit alle overheidsgeledingen. Het onderzoek geeft aan op welke punten de inkoop bij de diverse overheidsorganisaties kan worden verbeterd en hoe groot het verbeteringspotentieel is. Op het totale bedrag dat jaarlijks door de publieke sector wordt ingekocht, kan 10 miljard euro worden bespaard, zo blijkt uit het onderzoek. Nu de Nederlandse economie in de diepste recessie sinds jaren verkeert en de overheidsschuld snel oploopt, is het belangrijker dan ooit om door inkoopprofessionalisering in de publieke sector geld te besparen. Maar ook andere aspecten als kortere doorlooptijden en minder klachten zijn interessante winstpunten.

Overheid scoort 6,1 voor totaal inkoopproces en een 7,5 is mogelijk
Door de onderzoekers werd in nauwe samenwerking met topinkopers binnen de overheid een meetlat met 24 punten ontwikkeld. Iedere inkopende organisatie binnen de publieke sector kan hiermee de mate van professionaliteit vaststellen en werken aan heel gerichte verbetering. Best of Public Procurement laat duidelijk zien hoe professioneel verschillende sectoren binnen de Nederlandse overheid op dit moment inkopen en waar de grootste kansen voor verbetering liggen.

Op een schaal van tien scoort de publieke sector als geheel een 6,1 met een verbeterpotentie naar 7,5. Grote verschillen zijn er in het niveau van professionaliteit in de drie fasen in het inkoopproces:

voorbereiding en specificatie
aanbesteding
contractering en implementatie

Fase 2 scoort duidelijk hoger dan het gemiddelde. De laagste score kennen de respondenten zich toe voor de mate van professionaliteit in fase 3. Er liggen vooral mogelijkheden in het controleren en gebruiken/opvolgen van de contracten. Het verbeterpotentieel in fase 1 zit vooral in het goed afstemmen van de behoeftes van inkopers, gebruikers en leveranciers. Ondanks de hoge score in de tweede fase kan daar nog veel gewonnen worden door het nog beter toepassen van de regels om leveranciers meer mogelijkheden te geven om zich te onderscheiden op kwaliteit en niet alleen op prijs.