Duurzaamheid in het bedrijfsleven

Vrijdag, 18 december 2009

Eind november 2008 vond het 9e nationale sustainability congres plaats in de Amsterdamse RAI. DPA Supply Chain (hierna DPA) was één van de partners.

De RAI bood DPA het podium de uitkomsten van een gehouden onderzoek naar de laatste stand van zaken van sustainability binnen de supply chain, voor een groot publiek te presenteren. In een geheel interactieve sessie kregen de aanwezigen de kans te reageren en te discussiëren op vooraf bedachte stellingen die ondersteund werden door de resultaten van het eigen onderzoek. Tegelijkertijd kregen in de splinternieuwe DPA stand talloze nieuwsgierige bezoekers voorlichting wat Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen nu eigenlijk betekent binnen de supply chain van een bedrijf. Dit artikel geeft in het kort weer de belangrijkste bevindingen weer die op het congres gepresenteerd zijn door DPA.

Wanneer op Google de zoekterm ‘green supply chain’ ingevoerd wordt levert dit ruim 5,5 miljoen treffers op! Mede hierdoor en door de eindeloze stroom positieve berichtgeving ontstaat de indruk dat iedereen inmiddels bezig is met MVO. Maar tegelijkertijd lezen we dat het aanschaffen van spaarlampen de best gerealiseerde MVO doelstelling is van een miljoenenbedrijf. Reden voor DPA eens te onderzoeken wat de stand van zaken is in het bedrijfsleven. Hiervoor heeft DPA de algemene en sociale jaarverslagen over 2007 van de bovenste en onderste 25 bedrijven uit de FEM Business top 300 naast elkaar gelegd. Kern van het onderzoek betrof de mate waarin sustainability aandacht heeft gekregen in de jaarverslagen. Dit zegt namelijk wat over de aandacht die het bedrijf schenkt aan dit onderwerp. Wij zetten hieronder de belangrijkste ontwikkelingen op een rij.

Grote verschillen in verslaglegging tussen de bovenste 25 en onderste 25 bedrijven.
Er is een groot verschil tussen de top van het bedrijfsleven en de grote groep middelgrote en kleine bedrijven. De laatste groep rapporteert mondjesmaat en bescheiden over de activiteiten op gebied van MVO en duurzaamheid. Het zegt niet dat deze groep bedrijven er daarom niets aan doet.

De grotere aandacht voor MVO en duurzaamheid in diverse corporate verslagen laat zich deels ook verklaren uit het feit dat de bovenste top 25 door de aard en de omvang meer nadruk legt op openheid en het informeren van de stakeholders. De grootte van het bedrijf rechtvaardigt en vergemakkelijkt bovendien het inzetten van capaciteit hierop. Een andere verklaring volgt uit het feit dat deze groep waarschijnlijk ‘bewuster’ bezig is met het corporate imago. Dit laatste volgt uit het onderzoek onder ruim 40 klanten van DPA Supply Chain naar de belangrijkste motieven om een ‘groene supply chain’ te implementeren.

Verbetering corporate imago belangrijkste motivatie voor ‘groene’ supply chain.
Verbetering van het corporate imago blijkt de belangrijkste motivatie te zijn in het bedrijfsleven. Op de voet gevolgd door voldoen aan wet- en regelgeving. Opvallend is de lage score van kosten reductie. Talloze voorbeelden onderstrepen juist dat door herstructurering van onderdelen binnen de supply chain niet alleen duurzamer geopereerd wordt maar ook bedrijfsmatiger. Efficiënter transport draagt bijvoorbeeld bij aan reductie van CO2 uitstoot maar brengt tegelijkertijd de kosten van logistiek omlaag. Ahold zet stille vrachtwagens in om af te leveren en kan daardoor buiten file tijd om in de avond en vroege morgen bevoorraden. De stille vrachtwagens hebben minder CO2 uitstoot dus winst voor het milieu en voor Ahold scheelt dit uren tijdverlies overdag in files en dus minder energieverbruik. De eerder genoemde energiezuinige verlichting bij een verzekeraar scheelt behoorlijk wat kosten op de energie nota.

De focus binnen de ‘groene’ supply chain ligt op Productie en inkoop.
Bij de meest genoemde duurzaamheid onderwerpen springen Productie en Inkoop eruit. Voorbeelden die genoemd worden van de reductie van het energieverbruik zijn de omschakeling op groene stroom of het aanbrengen van energiezuinige verlichting. Op gebied van inkoop worden genoemd de inkoop van milieuvriendelijke materialen zoals papier met FSC keurmerk of het hanteren van een ‘supplier code of conduct’. Buiten productie en inkoop ligt een ander goed voorbeeld op het terrein van de distributie. Door middel van adequate planning die transportmethode kiezen met de laagste CO2 uitstoot. Hiermee wordt continu het optimum gezocht tussen bedrijfsbelang en duurzaamheid impact.

Kosten en gebrek aan kennis is een belangrijke reden om niet bezig te zijn met MVO.
Het aantal bedrijven dat gebrek aan informatie noemen als obstakel om actief met MVO en duurzaamheid bezig te zijn binnen het bedrijf of organisatie is opvallend hoog. Een ander onderzoek bevestigde deze stelling en voegde eraan toe dat de schuld vaak bij de toeleverancier gelegd wordt. Kosten werden het meest genoemd als verklaring om niet bezig te zijn met MVO.

Do’s
Denken vanuit kansen in plaats vanuit bedreiging. Duurzaamheid biedt ook juist een mogelijkheid om onderscheidend te zijn. Er zijn talloze onderzoeken en studies die aantonen dat juist binnen de supply chain duurzaamheid en besparingen vaak hand in hand gaan. Voor veel bedrijven zal namelijk gelden dat ‘vergroenen’ ook betekent innoveren en optimaliseren. Hier wordt geen enkel bedrijf slechter van. In iedere recessie zit de kiem opgesloten voor het latere herstel. Het zijn de bedrijven die doorpakken op innovatie die hier het eerst en het meest van gaan profiteren.

Door verder te kijken dan de eigen organisatie en toeleveranciers te betrekken kan op gebied van efficiency veel gewonnen worden. Goed voor bedrijf en milieu. Een grote energie producent hanteert bijvoorbeeld een set aan MVO gerelateerde inkoopvoorwaarden; de Supplier Code of Conduct. Hiermee wordt gewaarborgd dat ook de toeleveranciers maatschappelijk verantwoord opereren.

Don’ts
Het noemen van ‘gebrek aan informatie’ duidt erop dat veel managers het nog altijd een weinig tastbaar onderwerp vinden. Anno 2009, met alle informatie die voorhanden is, kan dit nauwelijks nog als steekhoudend argument aangevoerd worden.

Geef de schuld voor een gebrek aan duurzaamheid niet aan de toeleverancier. Deze levert namelijk precies wat jij hem vraagt.

Kosten zijn geen barrière om duurzaamheid niet in te voeren. Er zijn talloze voorbeelden beschikbaar wat innovatie en onderzoek hebben opgeleverd aan duurzame initiatieven die ook nog eens gunstig uitpakten voor het bedrijf.

Drs. Marc Prins MBA is Senior Consultant bij DPA Supply Chain in Amsterdam